info@geostars.eu +357 22 805 511

Το Αστεροσκοπείο Σκίνακα αποτελεί κοινή ερευνητική και εκπαιδευτική εγκατάσταση του Πανεπιστήμιο Κρήτης σε συνεργασία με το Ίδρυμα Τεχνολογίας & Έρευνας (ενός από τα κορυφαία Ερευνητικά Κέντρα της Ευρώπης με εμπειρία και αναγνωρισμένη παράδοση στην αριστεία,). Βρίσκεται στην κορυφή Σκίνακα του Ψηλορείτη σε υψόμετρο 1750 μ. σε οδική απόσταση περίπου 50 χλμ από τις εγκαταστάσεις του Π.Κ. στο Ηράκλειο. Η τοποθεσία του Αστεροσκοπείου προσφέρει εξαιρετικές συνθήκες παρατήρησης λόγω α) μεγάλου αριθμού καθαρών & σκοτεινών νυχτών, β) διαύγειας και γ) σταθερότητας της ατμόσφαιρας πάνω από το  Σκίνακα που σχετίζονται με τη γεωγραφική θέση, το υψόμετρο (συχνά πάνω από ζώνη θερμοκρασιακής αναστροφής) και τη γεωμορφολογία της ευρύτερης περιοχής που εξασφαλίζει στρωτή ροή του ανέμου (έλλειψη αναταράξεων). Το αστρονομικό seeing, δηλαδή η ευκρίνεια της ατμόσφαιρας που είναι ένας καθοριστικός παράγοντας για τη διακριτική ικανότητα και ανιχνευσιμότητα ουράνιων αντικειμένων έχει μετρηθεί ότι είναι συγκρίσιμο με τις καλύτερες αστρονομικές τοποθεσίες στον κόσμο. Το Αστεροσκοπείο Σκίνακα είναι η αστρονομική εγκατάσταση που κατ εξοχήν χρησιμοποιείται από τους αστρονόμους- ερευνητές και φοιτητές απ' όλη την Ελλάδα, διότι πέραν της εξαιρετικής θέσης του και των σύγχρονων τηλεσκοπίων και οργάνων που διαθέτει προσφέρει υποδειγματική λειτουργικότητα.

Το προσωπικό του Αστεροσκοπείου αριθμεί τα ακόλουθα μέλη:
o    2 Ομότιμοι Καθηγητές
o    6 Μέλη ΔΕΠ / Μόνιμοι Ερευνητές
o    4 Επιστημονικό / Τεχνικό Προσωπικό 
o    8 Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές
o    7 Διδακτορικοί Φοιτητές
Επιπλέον 7 Μεταπτυχιακοί και ανάλογος αριθμός προπτυχιακών φοιτητών συμμετέχουν στις ερευνητικές δραστηριότητες του Αστεροσκοπείου.

Οι δραστηριότητες του Αστεροσκοπείου Σκίνακα χρηματοδοτούνται κατά κύριο λόγο μέσω Ανταγωνιστικών Ερευνητικών προγράμματων είτε από την Ευρωπαϊκή Ενωση (Ε.Ε.) είτε από Εθνικούς πόρους. Αυτά περιλαμβάνουν δύο άκρως ανταγωνιστικά προγράμματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ερευνας (ERC), προγράμματα στα πλαίσια του HORIZON-2020 και του 7ου Πλαισίου Στήριξης της Ε.Ε., καθώς και χρηματοδότηση από το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Το Αστεροσκοπείο Σκίνακα είναι ιδιαίτερα εξωστρεφές. Μέλη του έχουν μακροχρόνιες συνεργασίες με τα μεγαλύτερα ερευνητικά κέντρα του κόσμου (π.χ. Max Planck Institute, CEA/Saclay, Center for Astrophysics | Harvard & Smithsonian, Caltech, NASA).  Επιστήμονες από τα παραπάνω κέντρα συμμετέχουν σε ερευνητικά προγράμματα σε συνεργασία με μέλη του Αστεροσκοπίου, ή/και χρησιμοποιούν δεδομένα από τα τηλεσκόπια του Αστεροσκοπίου.
Οι ερευνητικές δραστηριότητες του Αστροσκοπίου περιλαμβάνουν τα ακόλουθα πεδία έρευνας:
"    Μελέτη του κοσμικού μαγνητισμού (μαγνητικά πεδία στο σύμπαν).
"    Αστρογέννεση και μεσοαστρική χημεία
"    Μελέτες της φασματικής χρονικής μεταβλητότητας διπλών αστέρων-πηγών ακτίνων Χ που περιέχουν αστέρες νετρονίων ή μαύρες τρύπες.
"    Μελέτες μεταβλητότητας της έντασης και του φάσματος ακτινοβολίας από Ενεργούς Γαλαξίες στο οπτικό και υπεριώδες τμήμα του φάσματος και στις ακτίνες Χ (με τη χρήση δεδομένων από το Αστεροσκοπείο του Σκίνακα και διαστημικά παρατηρητήρια).
"    Αναλυτική μελέτη των μηχανισμών σχηματισμού και εξέλιξης των διπλών αστρικών συστημάτων που περιέχουν μελανές οπές ή αστέρες νετρονίων (κατά κύριο λόγο σε άλλους γαλαξίες).
"    Εξέλιξη των αστρικών πληθυσμών και των υπερμαζικών μελανών οπών σε κοντινούς γαλαξίες
"    Αστρικά υπολείμματα υπολείμματα υπερκαινοφανών, αστέρες νετρονίων, μαύρες τρύπες 
"    Αστροσωματιδιακή  φυσική
"    Φαινομενολογικές μελέτες Ενεργών Γαλαξιών τύπου "μπλέϊζαρ" (Blazars).
"    Θεωρητική έρευνα σε φαινόμενα που σχετίζονται με την πρόσπτωση ύλης σε συμπαγή αντικείμενα (λευκούς νάνους, αστέρια νετρονίων και μαύρες τρύπες) και τη σχετικιστική εκροή ύλης υπό μορφή πίδακα από αυτά.
"    Μελέτη των μηχανισμών παραγωγής ενέργειας στους πυρήνες φωτεινών και υπερφωτεινών γαλαξιών (luminous and ultra luminous infrared galaxies)

Ενας από τους βασικούς πυλώνες των δραστηριοτήτων του Αστεροσκοπείου Σκίνακα είναι η διάχυση της επιστήμης στο κοινό. Σε αυτό το πλαίσιο έχει ένα πολυεπίπεδο φάσμα δραστηριοτήτων:
"    Συμμετοχή φοιτητών / μαθητών σε ερευνητικές δραστηριότητες 
"    Διοργάνωση σχολείων 
"    Παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού τόσο για το εξειδικευμένο όσο και για το ευρύ κοινό με ενδιαφέρον στην Αστρονομία
"    Εκλαικευτικές παρουσιάσεις σε σχολεία και στο ευρύ κοινό
"    Τακτικές ανοιχτές ημέρες κοινού, στις οποίες τα τελευταία 10 χρόνια έχουν συμμετάσχει περίπου 25000 άτομα